LGS Hazırlık: Yeni Nesil Sorular ve Deneme Analizi

LGS, ezber bilgiyi değil okuduğunu anlama ve akıl yürütme becerisini ölçmeye çalışan bir sınavdır. Bu yüzden yalnızca konu bitirmeye odaklanan bir hazırlık, sınav gününde beklenenin altında sonuç verebilir.

Yeni nesil soru nedir?

“Yeni nesil” olarak adlandırılan sorular üç özellik taşır:

1. Uzun metin veya görsel içerir (tablo, grafik, şema, kroki).
2. Birden fazla kazanımı aynı soruda birleştirir.
3. Doğrudan formül uygulamak yerine durumu modellemeyi ister.

Bu yüzden sadece işlem pratiği yapan bir öğrenci, konuyu bildiği hâlde soruyu çözemeyebilir. Hazırlığın merkezinde bu formatla çalışmak olmalıdır.

En büyük kayıp nedeni: okuma

Deneme analizlerinde ortaya çıkan en yaygın gerçek şudur: yanlışların önemli kısmı bilgi eksikliğinden değil, soruyu yanlış okumaktan kaynaklanır. Metindeki bir koşulun atlanması, tabloyu yanlış eşleştirmek veya sorunun neyi istediğini kaçırmak.

Çözüm bir alışkanlıktır: işaretleyerek okumak. Öğrenci soruyu okurken verilenlerin altını çizer, istenen şeyi yuvarlak içine alır, birimleri işaretler. Bu basit yöntem, okuma kaynaklı hataları belirgin azaltır ve birkaç haftada alışkanlığa dönüşür.

Deneme: nete değil nedene bakın

Deneme sonrası yalnızca net sayısına bakmak, en yaygın hatadır. Her yanlış dört kategoriden birine girer:

• Kazanım eksiği → konu tekrarı gerekir
• Okuma hatası → işaretleyerek okuma çalışması
• İşlem hatası → yavaşlama ve kontrol alışkanlığı
• Süre baskısı → süre yönetimi çalışması

Bu dördü farklı çözümler gerektirir. Ayrım yapılmadan “daha çok soru çöz” demek, aynı hatanın tekrarlanmasına yol açar.

Boş bırakılan soruları da inceleyin: bilinmediği için mi boş kaldı, yoksa zaman yetmediği için mi? İkincisi bir strateji sorunudur ve hızlı düzelir.

Süre yönetimi

LGS’de soru başına ayrılabilecek süre sınırlıdır ve özellikle uzun metinli sorularda zaman hızla erir. Çalışılması gereken beceri şudur: bir soruda takılındığında işaretleyip geçmek.

Tek bir soruda ısrar etmek, arkadan gelen daha kolay iki soruyu kaybetmek demektir. Bu, denemelerde bilinçli olarak pratik edilmelidir.

Çalışma planı

Ortaokul öğrencisi için sürdürülebilir bir plan:

• Gerçekçi olsun. Günde 8 saat çalışma planı ilk hafta uygulanır, ikinci hafta terk edilir.
• Ders çeşitliliği içersin; tek derse gömülen gün verimsizdir.
• Molalar planlı olsun; odaklı çalışma + kısa mola döngüsü daha verimlidir.
• Uyku korunsun. Bu yaş grubunda uyku eksikliği, çalışmanın verimini doğrudan düşürür.
• Haftada bir boş gün veya yarım gün bırakılsın.

Tekrar ve yanlış defteri

Öğrenilen konu tekrar edilmezse unutulur. En işe yarayan iki araç:

• Aralıklı tekrar: aynı gün kısa, birkaç gün sonra, birkaç hafta sonra.
• Yanlış defteri: yanlış yapılan soru ve yanlışın nedeni tek bir deftere yazılır. Sınav öncesi son haftalarda bu defter, en değerli kaynaktır.

Ebeveynin rolü

Bu yaş grubunda ebeveyn tutumu sonucu doğrudan etkiler.

İşe yarayanlar: sessiz çalışma ortamı sağlamak, düzenli uyku ve beslenme, süreç hakkında sakin konuşmak, çabayı takdir etmek.

Zarar verenler: başka çocuklarla kıyaslamak, her deneme sonucunu krize çevirmek, sürekli “ne oldu, kaç net yaptın” baskısı, sosyal hayatı tamamen kesmek.

Sınav kaygısı çocuğun uykusunu, iştahını veya günlük hayatını ciddi biçimde etkiliyorsa bir uzmandan destek almak yararlıdır ve normaldir.

Özel ders alınacaksa

• Öğretmenin bu sınav ve yaş grubuyla deneyimi var mı?
• İlk derste seviye tespiti yapıyor mu?
• Deneme analizini öğrenciyle birlikte yapıyor mu?
• Ders dışı çalışma veriyor ve takip ediyor mu?

Deneme dersinden sonra çocuğa tek soru sorun: “Anlatırken anladın mı, soru sorabildin mi?” Bu cevap, diplomalardan daha çok şey söyler.